Σε λίγο η αίθουσα ερημώθηκε, ησύχασε. Μόνο, πότε πότε, ακουγόταν πάνω στη σκηνή ένα ανεπαίσθητο σούρσιμο ανάμεσα στις κουρτίνες
Τάκης Κουφόπουλος
"Ο ηθοποιός"

Τρίτη 21 Δεκεμβρίου 2010

Jacqueline de Romilly

http://lexnews.free.fr/romillylexnews.jpg

«Οι όροι Παιδεία και Εκπαίδευση χωρίζονται από μια ανεπαίσθητη νοηματική διαφορά. Με τον πρώτο όρο εννοούμε την εκπλήρωση των διανοητικών δυνατοτήτων του ανθρώπου, ενώ με τον δεύτερο τη μετάδοση γνώσης. Ο διχασμός μεταξύ τους προκαλεί τη σημερινή κρίση και την υποβάθμιση της ιστορίας ή της λογοτεχνίας, που χαρακτηρίζονται περιττές πολυτέλειες για το εκπαιδευτικό σύστημα. Η εκφραστική όμως αδυναμία και η ανικανότητα να κατανοήσουμε ο ένας τον άλλον, είναι αυτές που οδηγούν στη βία.
»Για να αντιληφθούμε με ακρίβεια τον λόγο του άλλου, πρέπει να κατανοήσουμε τη σκέψη των προγόνων μας. Η άγνοια του παρελθόντος που επιδεικνύουν οι σημερινοί νέοι απειλεί τη σύγχρονη κοινωνία με πολιτειακή εκτροπή. Στη λογοτεχνία μπορεί να βρει κανείς τη ζωντανή γνώση του παρελθόντος και για τον λόγο αυτό η αντιμετώπισή της ως περιττή πολυτέλεια αποτελεί σοβαρό και επικίνδυνο σφάλμα. Ο Πρωταγόρας αναφέρει στον Πλάτωνα ότι οι νέοι Αθηναίοι είχαν συμφέρον να μελετούν τον Ομηρο, από όπου θα αντλούσαν πρότυπα ηθικής και γενναίας συμπεριφοράς. Κάθε λογοτεχνικό κείμενο δίνει πρόσβαση σε μια εποχή και τον τρόπο σκέψης της, αφήνοντας έντονες εντυπώσεις και μνήμες. Πολλές φορές, οι γνώσεις αυτές από τη σχολική αίθουσα αναπαράγονται σε ώριμα έργα, όπως κάνουν με τις αρχαιοελληνικές μνήμες του ο Ζιρωντού, ο Σαρτρ και τόσοι άλλοι...» (μετάφραση: Φίλιππος Χατζόπουλος).

Πέμπτη 2 Δεκεμβρίου 2010

Η βιομηχανία της εσωστρέφειας


Όποτε φτάνω στη Θεσσαλονίκη μαγεύομαι, ό,τι βλέπω γύρω μου είναι γεμάτο ένταση, μια πόλη νεανική, ζωντανή, πάλλεται έτοιμη να εκραγεί. Οι ντόπιοι φίλοι μου σχολιάζουν ειρωνικά τη ματιά του τουρίστα, που δεν μπορεί να διακρίνει τη βαριά σκιά της καθυστέρησης, την εσωστρέφεια, τον επαρχιωτισμό. Μια φορά γυρνώντας έγραψα σ’ αυτή τη σελίδα: «Η Θεσσαλονίκη ετοιμάζεται να γίνει η Μητρόπολη των Βαλκανίων. Αλλά δεν το ξέρει ακόμα». Μου απάντησαν αμέσως, γραπτά κι αυτοί: Η πόλη που περιγράφεις υπάρχει, αλλά τη λένε Κωνσταντινούπολη.

Πόσα τρένα μπορεί να χάσει μια πόλη
, πόσες ευκαιρίες στη μικρή ζωή μας; Όταν κάποιοι προσπαθούσαν να αλλάξουν το χαρακτήρα των δημοτικών εκλογών, να τις μετατρέψουν σε «δημοψήφισμα για το Μνημόνιο», έλεγα ότι ακριβώς επειδή υπάρχει το μνημόνιο, ακριβώς επειδή υπάρχει η οικονομική κρίση, πρέπει να συζητήσουμε, να επιλέξουμε ένα καινούργιο μοντέλο που θα σώσει τις πόλεις μας από τον τριτοκοσμικό κατήφορο που έχουν πάρει και θα τις οδηγήσει σε μια εξωστρεφή ανάπτυξη. Μερικοί στέκονται στο σκουλαρικάκι του Μπουτάρη, στα τατουάζ, μιλάνε για τις πολιτισμικές διαφορές, στον κυρ-Γιάννη αρέσει ο Λου Ριντ, ακούει το “Walk on the wild side”. Όμως ο κοσμοπολιτισμός του Γιάννη Μπουτάρη είναι κάτι παραπάνω από αυτό, είναι μια αναπτυξιακή πρόταση, μια διέξοδος για την πόλη. Γι’ αυτό ακριβώς τον κατηγορεί το προηγούμενο σύστημα, για τα εβραϊκά μνημεία, για το σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ. Όταν ο Μπουτάρης λέει για την πλατεία Ελευθερίας, για τον Κεμάλ που ήταν Θεσσαλονικιός και κήρυξε εκεί την ίδρυση του νεότερου τουρκικού κράτους, δεν το κάνει μόνο από κάποια αίσθηση δικαιοσύνης προς την ιστορία. Το λέει γιατί θέλει ν’ ανοίξει την πόλη του, να την κάνει προορισμό, να τη βγάλει απ’ τον επαρχιωτισμό και να την οδηγήσει στον κόσμο. Από τον Εντγκάρ Μορέν και τον Σαρκοζί μέχρι τον Ντάνιελ Μέντελσον του «Χαμένοι», οι Εβραίοι όλου του πλανήτη νιώθουν τη Θεσσαλονίκη ένα κομμάτι της δικιάς τους ιστορίας, τόπο από την πορεία τους στον κόσμο. Θέλουν να την επισκεφτούν, να την ταξιδέψουν, να τη ζήσουν. Όπως εκατοντάδες χιλιάδες από μας κάθε χρόνο πηγαίνουμε στην Πόλη να δούμε την Αγια-Σοφιά, να νιώσουμε στο αεράκι του Βοσπόρου την ατμόσφαιρα της ιστορίας μας, έτσι και άλλες τόσες χιλιάδες Τούρκοι θα ’πρεπε να φτάνουν κάθε μέρα στη Θεσσαλονίκη να δουν την πλατεία, το σπίτι απ’ όπου ξεκίνησε η νεότερη ιστορία τους. Αυτό κάνουν σήμερα οι πόλεις, φτιάχνουν τους μύθους τους και προσπαθούν να τους κάνουνε παγκόσμιους.
Για πολλά χρόνια ζήσαμε μ’ ένα μοντέλο ανάπτυξης που παράγει λίγα και καταναλώνει υπερβολικά. Βασισμένο μόνο στα δανεικά, στην ευρύχωρη σπατάλη των δημόσιων ταμείων. Μέχρι που στις μέρες μας το μοντέλο πια χρεοκόπησε, τα δανεικά τελείωσαν. Κι όλο αυτό, το βασισμένο σε ψεύτικο χρήμα μοντέλο ανάπτυξης, καταρρέει. Στα χιλιάδες καταστήματα, στις άδειες βιτρίνες, δεν έβαλε λουκέτο το μνημόνιο, όπως προσπαθούν να μας πείσουν, αλλά ένα ολόκληρο σύστημα που χρεοκόπησε. Λέγαμε ότι η Ερμού είναι από τους ακριβότερους δρόμους του κόσμου και δεν συνειδητοποιούσαμε καν πόσο σουρεαλιστικό ακουγόταν αυτό. Στη Μάντισον, στη Σανζ Ελιζέ, την Όξφορντ Στριτ πάει όλος ο πλανήτης να ψωνίσει, στην Ερμού ποιος πάει, το Κουκάκι; Όλα όσα συμβαίνουν ήταν αναμενόμενα, είχαν προβλεφθεί, τα ξέραμε αλλά δεν θέλαμε να τα ακούσουμε. Αντί να προσπαθούμε να κλείσουμε τα μάτια, να κρατήσουμε κάποια ανύπαρκτα «κεκτημένα» μιας ψεύτικης, πλαστής ευδαιμονίας, πρέπει από σήμερα, από χθες, να βρίσκουμε τρόπους που θα περισώσουν ό,τι είναι δυνατόν, απ’ αυτό το μικρομεσαίο μέγεθος «λιανικού εμπορίου» που χαρακτηρίζει την οικονομία μας. Και μέχρι να μπορέσουμε να κάνουμε κάτι σοβαρότερο, αυτό που τώρα μπορούμε να κάνουμε είναι να ξαναζωντανέψουμε τις πόλεις μας, να τις ομορφύνουμε, να τις κάνουμε ελκυστικές, να θέλεις να τις ζήσεις. Για μας και για όσους περισσότερους μπορούμε να προσελκύσουμε. Να τις ανοίξουμε. Εμπόριο και τουρισμός, αυτό ξέραμε κάποτε. Αλλιώς, οι χαρούμενοι νέοι που λιάζονται πίνοντας καφέδες στην παραλία στον Θερμαϊκό, οι φραπαιδαράδες που λέει ο Στεφ, θα είναι οι αυριανοί άνεργοι που ακόμα δεν το ξέρουν.

Όμως αυτό θέλει ιδέες, θέλει φαντασία, ανοιχτά μυαλά
, θέλει κυρίως και ξανά και πάντα, δουλειά. Το παλιό μοντέλο ήξερε άλλα πράγματα. Έφτιαχνε αγάλματα για τον Μεγαλέξανδρο, ανδριάντες για το μακαρίτη τον Καραμανλή που δεν ξέρει τώρα πού θα τους στήσει, διοργάνωνε λαμπρές τελετές για τον Βουκεφάλα, σεμνές δεξιώσεις για την αρετή των Ελλήνων, οι συγγενείς προμήθευαν πλαστικές ελληνικές σημαιούλες made in China, οι άλλοι συγγενείς αναλάμβαναν το κέτερινγκ, ήταν τουρκοφάγοι, ήταν σκοπιανοφάγοι με το αζημίωτο, κι άλλες παρελάσεις, στα κρατικά και δημοτικά μέσα ενημέρωσης παρουσίαζαν τις δημόσιες σχέσεις του δημάρχου, του νομάρχη, παραγωγή προγράμματος ονόμαζαν τα κηρύγματα του μητροπολίτη, οι δημοτικοί υπάλληλοι είχαν μπουζουξίδικα, ήταν πρόεδροι ομάδων μπάσκετ. Μετρό δεν είχανε, η υποθαλάσσια δεν ξεκίνησε ποτέ, οι θαλάσσιες συγκοινωνίες έμειναν σχέδιο, ο Θερμαϊκός λάμπει κάποια πρωινά απ’ τα σκουπίδια όχι απ’ τον ήλιο. Έχουνε όμως 22 εκατομμύρια χρέη του δήμου στην εφορία, 30 εκατομμύρια χρέος στα ταμεία, μια στοίβα εισαγγελικές διώξεις για πιθανά σκάνδαλα και πολλές πλαστικές σημαίες γαλανόλευκες. Το «τρίγωνο της καθυστέρησης» στην πόλη αποτυπώνεται σε μια εικόνα αντιπροσωπευτική, το Παπάφειο. Με περιουσία 37 ακίνητα, προσφέρει αρωγή σε 45 παιδιά. Δηλαδή, περίπου ακίνητο και παιδάκι. Και παρ’ όλα αυτά, επιχορηγείται από το κράτος με μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ. Και παρ’ όλα αυτά είναι χρεοκοπημένο, χρωστάει άλλα τόσα. Προσθέστε τα κι αυτά στο δημόσιο χρέος.
Ένα σύστημα κλειστό, εσωστρεφές, που ήξερε καλά να μοιράζει το δημόσιο χρήμα. Αυτάρκες, χωρίς προσπάθεια. Δεν του χρειαζόταν, το δημόσιο ταμείο να είναι καλά. Παρελάσεις, λειτουργίες, έξοδα παραστάσεως. Η βιομηχανία της εσωστρέφειας. Το σύστημα αυτό δεν τελείωσε επειδή κέρδισε τις εκλογές ο Μπουτάρης. Είχε ήδη χρεοκοπήσει, τα δημόσια ταμεία είναι πια άδεια. Η επιστροφή στον ορθολογισμό είναι αναπόφευκτη, δεν έχει μείνει τίποτα πια να διανεμηθεί, το χρήμα πρέπει να δημιουργηθεί. Κι αυτό γίνεται μόνο με νέες ιδέες και πολλή δουλειά.
Τελευταία μέρα του Νοεμβρίου την ώρα που γράφω, το θερμόμετρο λέει 25 βαθμοί, έξω στα καφενεία ο κόσμος με κοντομάνικα. Δεν υπάρχουν άλλες πόλεις στην Ευρώπη σαν την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Πώς καταφέραμε να τις χαλάσουμε; Το πρώτο βήμα για τη ζωή μετά τη χρεοκοπία δεν μπορεί να είναι άλλο από το να ξαναφτιάξουμε τις πόλεις μας, να τις επινοήσουμε απ’ την αρχή, να τις κάνουμε ανοιχτές πόλεις για όσους θα έρθουν να μοιραστούν μαζί μας αυτή την τύχη, την άνοιξη μέσα στο χειμώνα.
Φώτης Γεωργελές

Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου 2010

Η σιωπή είναι πυρσός


Αναμονή: Για πρώτη φορά, μετά από χρόνια, υπάρχει θετική αναμονή στην πόλη. Το πιάνεις στον αέρα, το αναγνωρίζεις στα χαμόγελα. Γιάννης Μπουτάρης δήμαρχος, Γιάννης Μυλόπουλος πρύτανης. Οι Θεσσαλονικείς περιμένουμε να δούμε το νέο έργο. Όπως ο θεατής που περιμένει να δει μια ταινία: γουστάρει τον σκηνοθέτη, έχει ακούσει καλά λόγια για την καινούργια του ταινία. Αλλά δεν προκαταβάλλει τον ενθουσιασμό του. Αναμένει ότι θα δει κάτι καλό, όμως είναι ταυτόχρονα λιγάκι μαγκωμένος. Φοβάται -αλλά δεν το λέει πουθενά- μήπως οι προσδοκίες του είναι υπερβολικές και απογοητευτεί. Η πόλη βρίσκεται σε αναμονή για τα προσεχώς.
http://farm5.static.flickr.com/4014/4679391629_d7299849f1.jpg
Βαλκάνια: Τα πανίσχυρα κλισέ περιλαμβάνουν μεγαλοστομίες του τύπου «η μητρόπολη των Βαλκανίων». Προς το παρόν, οι επισκέψεις στα Σκόπια γίνονται για φτηνή φέτα και οδοντιατρικές υπηρεσίες. Η σχέση της πόλης με τα Βαλκάνια είναι περισσότερο φοβική απ' όσο θέλει να παρουσιάζεται. Δεν φαίνονται συνέδρια και συνεργασίες. Ανταλλαγές επιστημόνων, καλλιτεχνών, μαθητών. Η πολιτισμική ανταλλαγή δεν μπορεί να εκκινεί από αισθήματα ανωτερότητας και δεν μπορεί να βασίζεται σε πούλμαν που αναζητούν φτηνό σαλάμι.
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhdARXPtHH5zQWv3bAQRVX46RRBDYtVChM51rWbjgXyOre3Ihj9gfsaFmDc1t303cOVVS9QfbnODU_Lpj4-aPYSwIkYtD5HfgoC-lC3npe4PFvxGZYkOGTHsSIzOkN1iJF725qupKDq3Jw/s1600/%CE%91%CE%93+%CE%91%CE%A1%CE%93%CE%A5%CE%A1%CE%99%CE%9F%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%A4%CE%97%CE%A7%CE%97%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%9F+%CE%91%CE%A6%CE%99%CE%A3%CE%91+2010.jpg
Κατηχητικά: Η δύναμη της Εκκλησίας στη Θεσσαλονίκη βασίστηκε, για χρόνια, στην παντοδύναμη παράδοση των κατηχητικών. Όσοι εγκαταβιούν στην πόλη ξέρουν καλά πως τα κατηχητικά, την περίοδο της Κατοχής, διοργάνωναν σημαντικά συσσίτια. Έδωσαν σε παιδιά που λιμοκτονούσαν ψωμί. Τα κατηχητικά ήταν ο χώρος όπου πολλά φτωχά παιδιά, μαθητές που αργότερα έγιναν ποιητές, πεζογράφοι, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, συζήτησαν για βιβλία, άκουσαν δύσκολες λέξεις που δεν άκουγαν στο σπίτι τους, ασκήθηκαν στη ρητορική του δημόσιου λόγου. Πολλοί επιστήμονες και οι διανοούμενοι που μεγάλωσαν στα κατηχητικά της Θεσσαλονίκης τις δεκαετίες του '40, '50, '60 μπορεί να έξυσαν από πάνω τους κανόνες και απαγορεύσεις, όμως το γεγονός παραμένει. Η Εκκλησία για χρόνια μοίραζε την εξουσία στην πόλη.
Πανεπιστήμιο: Η Θεσσαλονίκη είναι μια τεράστια φοιτητούπολη. Αυτό δεν ανακλάται στον χώρο του πολιτισμού. Η φοιτητική αισθητική (με τη χειρότερη έννοια που μπορεί να φανταστεί κανείς) είναι εμφανής. Σπίτια χτίζονται βιαστικά για να νοικιαστούν σε φοιτητές, τραπεζοκαθίσματα κλείνουν πεζοδρόμια για να πίνουν οι φοιτητές φρεντοτσίνο. Το πανεπιστήμιο, για χρόνια, χαρακτηρίζεται από πασίδηλη εσωστρέφεια. Ό,τι κάνει το κάνει κεκλεισμένων των θυρών. Κι ό,τι συμβαίνει στην πόλη δεν δείχνει να το αφορά. Αυτό που όφειλε να είναι ο πιο ζωντανός, ο πιο δραστήριος, ο πιο δυναμικός πυρήνας κατέληξε ο πιο εσωστρεφής και κλειστοφοβικός. Ο νέος πρύτανης δείχνει πως θέλει να το αλλάξει αυτό. Οι Θεσσαλονικείς περιμένουν κι εδώ, άλλοι με αναβράζουσα αναμονή και άλλοι με σκεπτικισμό, να δουν το νέο έργο.
Σιωπή: Πριν από λίγες μέρες συνέβη κάτι που δείχνει, με τον πιο έκτυπο τρόπο, τη φυσιογνωμία της πόλης. Σε μεγάλη εκδήλωση, στην οποία ήταν καλεσμένοι για να αναπτύξουν παράλληλους μονολόγους δύο διεθνείς αστέρες της διανόησης και ένας γηγενής διανοούμενος, με θέμα «Τι είν' η πατρίδα μας;» συνέβη το εξής: ο Θεσσαλονικιός διανοούμενος είχε συντάξει θεατρικό μονόλογο. Όταν ξεκίνησε να τον διαβάζει, ντόπιοι χουλιγκάνοι πνευματικοί (λέμε τώρα) άνθρωποι και γηπεδικό κοινό, λίγοι αλλά με τη φωνή στη διαπασών, άρχισαν να φωνασκούν, με στόχο να διακόψουν τον ομιλητή. Μπορεί να μην τους άρεσαν όσα άκουγαν. Μπορεί να μην καταλάβαιναν τι έλεγε. Μπορεί να ήθελαν να ακούσουν την ομιλήτρια που θα ακολουθούσε. Μπορεί να βαριούνταν τα λόγια που έχουν πλοκή και να επιθυμούσαν συνθήματα. Το αποτέλεσμα είναι πως, λίγο πριν το τέλος, κατάφεραν να διακόψουν τον ομιλητή. Στην εκδήλωση ήταν παρούσα μεγάλη και σιωπηλή μερίδα ανθρώπων που δεν συμμεριζόταν τους χουλιγκανισμούς. Όμως, οι νουνεχείς άνθρωποι δεν φωνασκούν. Σιώπησαν, λοιπόν. Προσβλήθηκαν από τη συμπεριφορά των υπολοίπων. Την άλλη μέρα έστειλαν sms και μέιλ συμπαράστασης στον διανοούμενο. Η σιωπή δεν είναι χρυσός, λέει ένας φίλος. Η σιωπή είναι πυρσός. Μπορεί να βάλει φωτιά. Αυτός, θα έλεγε κάποιος εξωτερικός παρατηρητής, είναι ο διχασμός της πόλης. Αυτός, θα έλεγα εγώ, είναι ο διχασμός της χώρας. Στη Θεσσαλονίκη αυτό το θορυβώδες συντηρητικό κομμάτι του πληθυσμού θεωρεί ότι έχει το πάνω χέρι. Πιστεύει ότι έχει τον κόσμο με το μέρος του. Ίσως δεν είναι έτσι όπως νομίζει. Κι αυτό αρχίζει να φαίνεται.
 Συμπρωτεύουσα: Θεσσαλονίκη συμπρωτεύουσα. Θεσσαλονίκη μητρόπολη των Βαλκανίων. Η πάλαι ποτέ συμβασιλεύουσα. Οι μεγαλοϊδεατισμοί έφαγαν την πόλη. Η δίψα για φαραωνικά κτίρια, τη στιγμή που δεν μαζεύουμε σωστά τα σκουπίδια. Είμαστε μια επαρχιακή πόλη. Κάπως μεγαλύτερη από τις υπόλοιπες επαρχιακές πόλεις της Ελλάδας, είναι η αλήθεια. Ξέρετε με τι μοιάζει η Θεσσαλονίκη; Μοιάζει με ένα πεντάχρονο νήπιο που ξαφνικά υπερφίαλοι ενήλικες το προσφωνούν με κάθε σοβαρότητα «γιατρέ μου». Το παιδί δεν έχει πάει σχολείο, δεν έχει μάθει ακόμα την αλφαβήτα. Δεν ξέρει αν θα σπουδάσει, δεν μας έχει πει αν πράγματι θέλει να γίνει γιατρός. Εμείς εκεί. «Γιατρέ μου». Το λέμε, για να το πείσουμε και για να πειστούμε.
Η Θεσσαλονίκη των ξένων, η Θεσσαλονίκη των επηλύδων Αθηναίων, η Θεσσαλονίκη των μπαγιάτηδων Θεσσαλονικιών. Η Θεσσαλονίκη των φοιτητών. Η ερωτική πόλη, η φτωχομάνα, η Θεσσαλονίκη του μυδοπίλαφου. Η Θεσσαλονίκη του Φεστιβάλ Κινηματογράφου και της ΔΕΘ. Η Θεσσαλονίκη των παντοδύναμων κλισέ. Η Θεσσαλονίκη των νοικοκυραίων, η Θεσσαλονίκη των μακεδονομάχων, η πόλη των κατηχητικών. Η Θεσσαλονίκη των τριών Γιάννηδων (του Μπουτάρη, του Μυλόπουλου, του Κωνσταντίνου). Η Θεσσαλονίκη της Καρέλη και του Αναγνωστάκη, η Θεσσαλονίκη του Πεντζίκη και του Μπακόλα.
http://www.biblionet.gr/images/covers/b98814.jpghttp://skg2020.files.wordpress.com/2009/11/parallaxi.jpg?w=478&h=576http://www.mic.gr/dbimages/14727_1.jpg
Η Θεσσαλονίκη Αλλιώς: Το αστικό πείραμα της Παράλλαξης -αλλά και των φορέων, των δημιουργών, των εθελοντών- που άλλαξε, αίφνης, για λίγο την πόλη. Η Θεσσαλονίκη του «Εντευκτηρίου». Η Θεσσαλονίκη του 9,58 στα FM και της Φωτοσυγκυρίας. Η Θεσσαλονίκη του Γκρεγκ Τάλας και του Γιάννη Δαλιανίδη. Η Θεσσαλονίκη του Soul. Η Θεσσαλονίκη των Εβραίων και των Οθωμανών. Η Θεσσαλονίκη που μπαζώνει τη μνήμη της. Η Θεσσαλονίκη του Μοδιάνο και του Cosmos. Η Θεσσαλονίκη των δραστήριων εμπόρων και των μπουτικατζούδων.
http://farm2.static.flickr.com/1276/4674533861_80cfbbfb85.jpg
Πυρίκαυστος ζώνη. Αγίου Δημητρίου και Προξένου Κορομηλά. Ντεπώ και Επταπύργιο. Αχέπα και Θεαγένειο. Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Φιλοσοφική Σχολή.
Η Θεσσαλονίκη δεν είναι ένα πράμα. Η Θεσσαλονίκη βράζει. Η Θεσσαλονίκη περιμένει. Η Θεσσαλονίκη έχει ανοιχτούς λογαριασμούς. Η Θεσσαλονίκη δεν είναι καρτ ποστάλ.
Στη Θεσσαλονίκη η σιωπή είναι πυρσός.
http://farm5.static.flickr.com/4046/4682326034_9b7ecda44f.jpg

Σοφία Νικολαΐδου

Lifo, τχ. 227,  2/12/2010


http://www.lifo.gr/icache/192x246x1/310501_ekswfyllo227.jpg


Η Θεσσαλονίκη αλλιώς
http://www.beforelight.gr/

photo

Τρίτη 30 Νοεμβρίου 2010

Όμορφοι κι Ηττημένοι


Συγχρονισμένοι πλήρως
και κάπου ανάμεσα στις αναπνοές
του κόσμου όλου ο γύρος
σ' ογδόντα μέρες, σ' ογδόντα άδικες φυλακές.

Αναστημένοι κι άδειοι
απ' το τριήμερο κάτω απ' τη γη
πόρνες μαζί και άγιοι
σ' ένα αγκάλιασμα, σ' ένα βρόμικο φιλί.

Κι αν το κορμί σου είναι η γη σου
φύτεψε πάθη, θέρισε ενοχές.
Βαλ' τη σοδειά σου μες στην ποδιά σου
πούλα τη στα παζάρια, σ' αγορές.

Όμορφοι κι ηττημένοι
την ήττα γιορτάσαμε με ωραία γιορτή.
Σαν σε εξορία σταλμένοι
κι ούτε τολμήσαμε να ξεστομίσουμε το γιατί.

Κι αν το κορμί σου είναι η γη σου
φύτεψε πάθη, θέρισε ενοχές.
Βαλ' τη σοδειά σου μες στην ποδιά σου
πούλα τη στα παζάρια, σ' αγορές.

Δευτέρα 29 Νοεμβρίου 2010

Hindi Zahra




Τετάρτη 24 Νοεμβρίου 2010

Ευτυχώς επτωχεύσαμεν

http://www.epikairo.gr/images/stories/istoria_2603_2.jpg
Δεν περνάει μέρα που να μη θυμίζει ότι δεν βγαίνουν οι λογαριασμοί για την ελληνική οικονομία. Λίγο οι σκελετοί από τη νεοδημοκρατική ντουλάπα που ανέβασαν ακόμη περισσότερο το σατανικό έλλειμμα, ακόμη περισσότερο η συνταγή ΔΝΤ που δεν αποδίδει, όλα δείχνουν ότι έχουμε μπει για τα καλά σε έναν φαύλο κύκλο. Τα μέτρα προκαλούν ύφεση της οικονομίας και η ύφεση της οικονομίας οδηγεί σε νέα μέτρα.
Οπως δεν μπορεί να βάλει κι άλλο χέρι στους μισθούς και τις συντάξεις, η κυβέρνηση θα περικόψει ακόμη περισσότερο τις δαπάνες για τα σχολεία και τα νοσοκομεία, που ήδη βρίσκονται σε απελπιστική κατάσταση. Χώρια η εκτόξευση της ανεργίας, του πληθωρισμού που παραμένει αχαλίνωτος κι η έλλειψη οποιασδήποτε ελπίδας για επενδύσεις κι ανάπτυξη.
Είναι σαν σε ένα σπίτι που έχει πολλά χρέη -και από δικά του λάθη, αλλά αυτό δεν έχει εδώ σημασία- να αποφασίζεται μείωση των εξόδων. Και η μείωση αυτή να περιλαμβάνει κόψιμο των χρημάτων για αγορά εισιτηρίων ή βενζίνης που χρησιμοποιούν τα μέλη της οικογένειας για να πάνε στη δουλειά τους. Τον πρώτο μήνα κάποια λεφτά θα εξοικονομηθούν, αλλά από τον επόμενο κανείς δεν θα φέρνει λεφτά στο σπίτι. Η οικογένεια θα φάει και τις τελευταίες της οικονομίες -όπως ακριβώς γίνεται τώρα στην Ελλάδα- και σε λίγο θα πεθάνει από την πείνα.
Για να αποφευχθεί το μοιραίο, ίσως πρέπει να κηρύξουμε χρεοκοπία από μόνοι μας. Την προβλέπουν ως αναπόφευκτη ειδικοί απ' όλο το κόσμο και από την προηγούμενη εβδομάδα άρχισαν να μας το συνιστούν ευρωπαϊκές εφημερίδες, όπως οι «Financial Times». Τα κίνητρα είναι συχνά ταπεινά, αλλά υπάρχει και αρκετή δόση αλήθειας στα γραφόμενα. Το 90% του σημερινού ελληνικού χρέους ρυθμίζεται από την ελληνική νομοθεσία. Επομένως, αν γινόταν ένα είδος στάσης πληρωμών με αναδιάρθρωση του χρέους, οι όροι της θα εγκρίνονταν από την ελληνική Βουλή.
Αντίθετα, τα δάνεια που με βάση το μνημόνιο συνάπτει η Ελλάδας με την Ε.Ε. και το ΔΝΤ δεν διέπονται από το ελληνικό Δίκαιο. Συγχρόνως, οι γερμανικές και γαλλικές τράπεζες ξεφορτώνονται όσο περνάει ο καιρός τα ελληνικά ομόλογα και θα είναι πιο σκληρές στις διαπραγματεύσεις. «Είναι σαν να δανείζεσαι από τη μαφία για να ξεπληρώσεις μία προκαταβολή στη γιαγιά σου», καταλήγουν οι «Financial Times». Γι' αυτό και δεν μοιάζει πολύ συμφέρουσα η επιμήκυνση του χρέους, για την οποία κάνει λόγο τελευταία η ελληνική κυβέρνηση.
Φυσικά, η στάση πληρωμών είναι σεισμός και μην ακούτε τους καταφερτζήδες λαοπλάνους που υπόσχονται ότι θα τη σκαπουλάρουμε εύκολα, βάζοντας φέσι στους κουτόφραγκους. Μπορεί να μην υπάρχουν χρήματα για την πληρωμή μισθών ή συντάξεων και προφανώς θα συνοδευτεί με αποχώρηση από τη ζώνη του ευρώ, γεγονός που θα έχει απρόβλεπτες, δραματικές συνέπειες. Θα είναι κάτι αντίστοιχο με την πτώση των καθεστώτων στις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού, που από τη μια μέρα στην άλλη βρέθηκαν ουσιαστικά χωρίς νόμισμα αλλά και χωρίς κυβέρνηση, πράγμα που πιθανότατα θα συμβεί κι εδώ.
Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα. Μια λύση θα ήταν οι πλούσιες χώρες της Ευρώπης να καταλάβαιναν ότι η σημερινή ευρωζώνη αποτελεί έναν μηχανισμό διεύρυνσης των ανισοτήτων σε βάρος της περιφέρειας και ν' άλλαζαν πολιτική για να μην τους γυρίσει μπούμερανγκ, αλλά με ηγέτες επιπέδου Μέρκελ τι να περιμένει κανείς; Ήδη, με τις θέσεις που εξήγγειλε τη προηγούμενη εβδομάδα, οδήγησε την Ιρλανδία στην αγκαλιά της τρόικας και περιμένει στον προθάλαμο η Πορτογαλία.
Ισως η λύση θα είναι να χρεοκοπήσουν κι άλλοι και να γίνουμε πολλοί. Γιατί μόνοι μας είναι αδύνατο να τα καταφέρουμε. Ήδη, στην κυβέρνηση άρχισαν να αρθρογραφούν κατά του μνημονίου. Προβλέπω ότι σε λίγο καιρό οι υπουργοί θα εφαρμόζουν το μνημόνιο το πρωί αλλά το απόγευμα θα κατεβαίνουν σε διαδηλώσεις εναντίον του.
Στέλιος Κούλογλου

Lifo 24/11/2010

Δευτέρα 22 Νοεμβρίου 2010

Ενώπιον Θεών και ανθρώπων


Το 1996, η απαγωγή και δολοφονία εφτά μοναχών που ζούσαν στο χωριό Τίμπιριν της Αλγερίας, ήταν το αποκορύφωμα της βίας και της αγριότητας που είχε ξεσπάσει λόγω της αντιπαράθεσης της κυβέρνησης και των εξτρεμιστικών τρομοκρατικών οργανώσεων που θέλανε να τη συντρίψουν. Η εξαφάνιση των μοναχών- που βρεθήκανε στη μέση αυτής της αντιπαράθεσης- είχε τεράστια επίδραση στις κυβερνήσεις, τις θρησκευτικές κοινότητες και τη διεθνή κοινή γνώμη. Η ταυτότητα των δολοφόνων και οι ακριβείς συνθήκες της δολοφονίας παραμένουν ένα μυστήριο έως και σήμερα. 
Την υπόθεση ανέλαβαν τα γαλλικά δικαστήρια το 2003. Ορισμένα έγγραφα αποκαλύφθηκαν μόλις πρόσφατα. Στους επερχόμενους μήνες ενδέχεται να γίνουν νέες αποκαλύψεις που θα φωτίσουν επιτέλους την αλήθεια. 
http://www.cineklik.com/picx%5Cfilms%5CDes-Hommes-Et-Des-Dieux-0.L.jpg
Η ιστορία ξεκινά λίγες εβδομάδες πριν οι τρομοκράτες εκδώσουν τελεσίγραφο, προς όλους τους ξένους  να εγκαταλείψουν τη χώρα. Μια οπλισμένη ομάδα τρομοκρατών εισβάλει στο μοναστήρι την παραμονή των Χριστουγέννων. Το δίλημμα των μοναχών: να μείνουν ή να φύγουν; Η απόφαση θα πρέπει να είναι ομόφωνη. Η κάθε απόφαση όμως για εκείνους έχει και τις αντίστοιχες συνέπειες.  Όταν θα αρνηθούν την προστασία του στρατού, η κυβέρνηση τους ζητά να επιστρέψουν στη Γαλλία.
Ο κάθε μοναχός θα πάρει την απόφαση του εκτιμώντας τους ανθρώπινους, πολιτικούς και θρησκευτικούς κινδύνους κι αναζητώντας την απάντηση μέσα από τα βάθη της ψυχής και της συνείδησης του. Αυτή η ένταση συνοδεύει την πρακτική και μυστική καθημερινότητα της κοινότητας: οι δεσμοί τους με τους ντόπιους, το πνεύμα ειρήνης και φιλευσπλαχνίας, είναι οι τρόποι με τους οποίους προσπαθούν να καταπολεμήσουν τη βία που κατατρώει τη χώρα.
Το Ενώπιον Θεών κι Ανθρώπων, είναι ο μάρτυρας της αφοσίωσης των μοναχών στο να μεταδώσουν το μήνυμα της ειρήνης στους μουσουλμάνους αδελφούς τους: στην πιθανότητα ύπαρξης αδελφικού και πνευματικού κοινού εδάφους μεταξύ του χριστιανισμού και του ισλαμισμού.
Οι μοναχοί αποκαλούσαν το στρατό «οι αδελφοί της πεδιάδας» και τους τρομοκράτες «οι αδελφοί των βουνών». Κάθε άλλο παρά αδαείς, γνώριζαν πολύ καλά ότι ήταν ανάμεσα σε δύο πλευρές με διφορούμενες θέσεις.
Η ταινία του Μποβουά υιοθετεί την οπτική γωνία των μοναχών και τους ρυθμούς ζωής στο Κιστερκιανό μοναστήρι. Η ζωή της κυλά σύμφωνα με τη Βίβλο, τον Κανόνα του Αγίου Βενέδικτου (γράφτηκε τον 7ο αιώνα) και τα απομνημονεύματα των πατέρων της μοναχικής ζωής.
Χρησιμοποιεί τις παραδοσιακές μορφές μοναστικής προσευχής. Η «λειτουργία των ωρών» , είναι μια ομαδική προσευχή βασισμένη σε ψαλμωδίες, που γίνεται σε παρεκκλήσι εφτά φορές την ημέρα. Το τραγούδι είναι αναπόσπαστο κομμάτι της προσευχής και του ρυθμού της Κιστερκιανής ζωής. Οι μοναχοί τραγουδούν με μια φωνή για να εισέλθουν στην κοινωνία με την Ανάσα της Ζωής. Ομόφωνα, ενώνονται ως ένας.
Οι Κιστερκιανοί μοναχοί προτιμούν τη σιωπή – το οποίο είναι και κανόνας- κατή τη μεγαλύτερη διάρκεια της ημέρας. Αλλά η ζωή τους
χτίζεται με βάση τη διδασκαλία του ηγουμένου, και ομαδικές ανταλλαγές γνωστές ως «κεφάλαια». Όλες οι αποφάσεις παίρνονται με ψηφοφορία, αφού έχουν γίνει συζητήσεις του καθενός με τον ηγούμενο.
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiBugs0e6p3e88zRKbJg-rLaW-diXpxT3NDbB1Js782u8lqlJmEfBavONDIzgdJ5Nwzs-pAa2-juw2kFcaVmFFTKmALZ0lnnvc54u_cb3X3ZlkoHGvqyPaWcZCjEwTE3qD5IQYD0plCKHUo/s1600/ett3.jpg
26 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1991Το Ισλαμικό Μέτωπο Σωτηρίας (Front Islamique du Salut (FIS)) κερδίζει τον πρώτο γύρο των Βουλευτικών Εκλογών της Αλγερίας.11 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1992Κηρύσσεσαι κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
14 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1992
Ο πρόεδρος Μοχάμεντ Μπουντιάφ δολοφονείται.
30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1993

Η Ένοπλη Ισλαμική Ομάδα (Groupe Islamiste Armee (GIA) ) εκδίδει τελεσίγραφο προς όλους τους ξένους να εγκαταλείψουν τη χώρα.
26 ΜΑΡΤΙΟΥ 1996Μια οπλισμένη ομάδα απαγάγει εφτά μοναχούς από το χωριό Τιμπιρίν: τον ηγούμενο Κριστιάν Ντε Τσεργκί (59), τους πατέρες Κριστόφ Λεμπρετόν (45), Σελεστίν Ρινγκάρντ (62), Μπρούνο Λεμαρτσάντ (66) και τους αδελφούς Λυκ Ντοσιέρ (82), Πολ- Φαβρ Μιβίλ(57) και Μισέλ Φλερύ (52).
18 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1996Η GIA αναλαμβάνει πλήρη ευθύνη για την απαγωγή.21 ΚΑΙ 23 ΜΑΪΟΥ 1996Η GIA ανακοινώνει τη δολοφονία των εφτά μοναχών, έπειτα από τις άκαρπες διαπραγματεύσεις μεταξύ της γαλλικής και της αλγερινήςκυβέρνησης.
30 ΜΑΪΟΥ 1996Ανακαλύπτονται τα κεφάλια των εφτά μονάχων.
22 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1997

Η σφαγή στο χωριό Μπεντάλια, αναβιώνει τις υποψίες για την ανάμειξη του στρατού στις απαγωγές και στους φόνους στην Αλγερία.
1998 ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ
Μείωση της βίας και αστάθειας στην Αλγερία, προσπάθεια συμφιλίωσης.
9 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2003
Ένα μέλος οικογένειας ενός εκ των μοναχών, και ηγούμενος του Κιστερκιανού Τάγματος, ζητά δικαστικό έλεγχο, αμφισβητώντας την επίσημη εκδοχή της Αλγερινής κυβέρνησης για τα γεγονότα του ’96.
29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2005
Ένα δημοψήφισμα υποστηρίζει τον καταστατικό χάρτη της «εθνικής συμφιλίωσης», που πρότεινε ο Πρόεδρος Μπουτεφλίκα, προσφέροντας υπό όρους αμνηστία στα μέλη των ενόπλων δυνάμεων τη δεκαετία του ’90, κι απαγορεύοντας οποιαδήποτε μελλοντική αναφορά στην ιστορία της Αλγερίας.
20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2009
Αποχαρακτηρισμός ορισμένων γαλλικών εγγράφων, μετά την επιβεβαίωση του πρώην Ακολούθου της Γαλλικής Άμυνας στο Αλγέρι, ότι οι εφτά μοναχοί ήταν τα θύματα ενός λάθους που είχε κάνει ο αλγερινός στρατός.

http://www.hotel-ami.gr/karten/algerien_tunesien.gif 
Η Αλγερία, η χώρα που χωρίζει την Αφρική από την Ευρώπη, χτυπήθηκε από τη βία τον τελευταίο μισό αιώνα. Πάνω από ένα εκατομμύριο Αλγερινούς σκοτώθηκαν στον αγώνα για ανεξαρτησία από τη Γαλλία το 1962, ενώ πρόσφατα η χώρα ανάκαμψε από τις βίαιες εσωτερικές συγκρούσεις που προκάλεσαν οι εκλογές του 1992.
Οι πρώτοι κάτοικοι της Αλγερίας ήταν οι Βερβερίνοι, μέχρι τον 7ο αι. όπου οι Άραβες κατέλαβαν τη Βόρειο Αφρική. Μένοντας κυρίως στις ορεινές περιοχές, οι Βερβερίνοι αντιστάθηκαν στην συνεχώς επεκτεινόμενη αραβική επιρροή, καταφέρνοντας να διατηρήσουν ένα μεγάλο μέρος της γλώσσας και της κουλτούρας τους. Σήμερα αποτελούν το 30% περίπου του πληθυσμού.
Κομμάτι της Οθωμανικής αυτοκρατορίας από τον 16ο αι., η Αλγερία κατακτήθηκε από τους Γάλλους το 1830 και πήρε τη μορφή «διαμερίσματος». Ο αγώνας για την ανεξαρτησία ξεκίνησε το 1954 με επικεφαλής το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, όπου ανέβηκε και την εξουσία όταν αυτή επιτεύχθηκε το 1962.
Τη δεκαετία του '90, στην πολιτική ζωή της Αλγερίας κυριάρχησε η διαμάχη ανάμεσα στο στρατό και τους Ισλαμιστές. Το 1992, οι εκλογές που κέρδισε το Ισλαμικό κόμμα ακυρώθηκαν, προκαλώντας έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο, όπου πάνω από 150.000 ανθρώπους σφαγιάστηκαν.
Η αμνηστία του 1999 οδήγησε πολλούς επαναστάτες να κατεβάσουν τα όπλα τους. Η βία κόπασε σε μεγάλο βαθμό, παρόλο που η χώρα παραμένει σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.

Το 2001 η κυβέρνηση συμφώνησε σε μία σειρά αιτημάτων της μειονότητας των Βερβερίνων, συμπεριλαμβανομένης της επίσημης αναγνώρισης της γλώσσας τους, μετά από πολύμηνες αναταραχές της νεολαίας των Βερβερίνων που ζητούσαν μεγαλύτερη πολιτική και πολιτιστική αναγνώριση.
http://farm3.static.flickr.com/2359/2513316191_c92f73df91.jpg?v=0