Σε λίγο η αίθουσα ερημώθηκε, ησύχασε. Μόνο, πότε πότε, ακουγόταν πάνω στη σκηνή ένα ανεπαίσθητο σούρσιμο ανάμεσα στις κουρτίνες
Τάκης Κουφόπουλος
"Ο ηθοποιός"

Δευτέρα 8 Νοεμβρίου 2010

ΙΟΣ (1990-2010)

http://www.iospress.gr/images/logo1.gif
Τελικά ο «Ιός» δεν έκλεισε τα είκοσι ένα του χρόνια. Η στήλη που ξεκίνησε ως τετρασέλιδο ένθετο στην «Κ.Ε.», τον Μάιο του 1990, έφτασε στο τέλος της.

Επί δύο δεκαετίες ως συντάκτες του «Ιού» εργαστήκαμε στο καθημερινό και στο κυριακάτικο φύλλο κάτω από συνθήκες πρωτόγνωρες στον ελληνικό Τύπο. Συναντήσαμε απόλυτη ελευθερία στην επιλογή των θεμάτων και τη διεξαγωγή των ερευνών μας, ενώ δεν μας έλειψε ποτέ η στήριξη της εφημερίδας ακόμα και στα πιο δύσκολα θέματα. Τα κείμενα, η σελιδοποίηση, η επιλογή των τίτλων και των φωτογραφιών υπήρξαν πάντοτε αποκλειστικά δική μας αρμοδιότητα. Εγινε σεβαστή και η ιδιότυπη λειτουργία μας ως ενιαίας και αυτόνομης ερευνητικής ομάδας χωρίς εσωτερική ιεραρχία, κάτι που δεν έχει επίσης προηγούμενο σε ελληνικό μέσο ενημέρωσης.

Ο νέος σχεδιασμός της εφημερίδας δυστυχώς δεν χωράει τον «Ιό». Γνωρίζουμε ότι θα χαρούν οι άσπονδοι φίλοι μας και θα λυπηθούν οι πολλοί σταθεροί μας αναγνώστες. Το μόνο που μπορούμε να τους πούμε είναι ότι οι εκατοντάδες έρευνες του «Ιού» βρίσκονται ήδη αναρτημένες στον ιστότοπό μας, έτσι ώστε να μπορεί καθένας να κρίνει αν άξιζε ή όχι να συνεχιστεί αυτή η προσπάθεια.

Οι μέχρι χτες «φορείς του Ιού» και από σήμερα απλώς συντάκτες της «Ε»
Τάσος Κωστόπουλος
Δημήτρης Τρίμης
Αντα Ψαρρά
 Δημήτρης Ψαρράς

http://www.biblionet.gr/images/covers/b153693.jpg

Πέμπτη 4 Νοεμβρίου 2010

The Athens Review of Books

 
«Όταν ξεκινούσαμε το παράτολμο εγχείρημα της έκδοσης ενός περιοδικού πραγματικά υψηλών προδιαγραφών ο στόχος μας δεν ήταν η δημιουργία ενός εντύπου που προτείνει τη “σωστή γραμμή” στις “μάζες”… Γνωρίζαμε ότι αυτό που χρειαζόμαστε περισσότερο είναι η κριτική σκέψη, η κριτική και ορθολογική ανάλυση της πραγματικότητας, χωρίς δογματικούς περιορισμούς κάθε είδους», σημειώνει στο εισαγωγικό σημείωμα ο έκδοτης Μανόλης Βασιλάκης
Ένα χρόνο αργότερα και σε πείσμα των δύσκολων καιρών το Athens Review of Books μπορεί να υπερηφανεύεται πως τήρησε τις υποσχέσεις του. «Στρατευμένο» στην κριτική ανάλυση και με κείμενα εύληπτα, αναλυτικά και παρεμβατικά, γραμμένα από ειδικούς –πανεπιστημιακούς, λογοτέχνες, δημοσιογράφους– απευθύνθηκε από την πρώτη στιγμή σε αναγνώστες πρόθυμους να αφιερώσουν χρόνο στο διάβασμα. Αναζήτησε το κοινό του ανάμεσα σε ανθρώπους ανοιχτούς σε νέες ιδέες, ακόμα και σε προκλητικές ή αιρετικές απόψεις, που δεν είναι κολλημένοι σε ιδεοληψίες και φανατισμούς. 
Το επετειακό, 12ο τεύχος, της ARB είναι αφιερωμένο στον Άρη Αλεξάνδρου και στη σιωπή του «Κιβώτιου» με κείμενο του Δημήτρη Ραυτόπουλου.
Ανάμεσα στα ενδιαφέροντα κείμενα το άρθρο της Θάλειας Δραγώνα περί «εθνικής παιδείας», της εκπαίδευσης παιδιών που ανήκουν σε μειονοτικές ομάδες, αλλά και τις απειλές και τη βαρβαρότητα των φανατικών εθνικιστών εις βάρος της ίδιας όπως και εναντίον κάθε πολιτισμένου ανθρώπου που δεν θεωρεί δεύτερης κατηγορίας πολίτες τους Ρομά, τους μουσουλμανόπαιδες κ.ά. «...Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η Ελλάδα σήμερα, μαζί με τις υπόλοιπες μάχες που δίνει στην οικονομία, δίνει και μια μεγάλη μάχη στο κοινωνικό πεδίο για την εμβάθυνση των δημοκρατικών θεσμών, για το άνοιγμα στον κόσμο. Η πορεία αυτή δημιουργεί αμυντικά αντανακλαστικά. Ανακινεί φόβους απώλειας της ομοιογενούς και αδιαφοροποίητης εθνικής κουλτούρας και συσπειρώνει γύρω από τη μηχανιστική υπόθεση ότι υπάρχει μια αναμφισβήτητη, αντικειμενική και απόλυτη εκδοχή της αλήθειας…», γράφει μεταξυ άλλων ενώ αναφέρεται και στις απειλές φανατικών εθνικιστών εις βάρος της.
Μεταξύ άλλων, και με αφορμή την απειλή του μητροπολίτη Άνθιμου προς τον υποψήφιο Δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη,  κείμενο του Μ. Βασιλάκη  για τον «ιμιτασιόν Χριστόδουλο» και την «Εφαρμοσμένη Θεολογία».

Τετάρτη 3 Νοεμβρίου 2010

Celui qui voit ne sait pas voir (*)

http://sxoliastesxwrissynora.files.wordpress.com/2010/11/ceb5cebb-ceb1cf83.jpg?w=486&h=325

Συνεπαρμένοι οι άβουλοι από τη στυλιζαρισμένη αθλητική εικόνα ενός πρωθυπουργού που έχει εμπεδώσει στις παρεμβάσεις του την κυριαρχία του θεάματος επί της οποιασδήποτε ουσίας, δεν μπορούν πια να ξεφύγουν από τις σειρήνες. Με κυρίαρχο όπλο τη συγκεκριμενοποίημένη σημειολογά του στοπ-καρέ εμπεριέχοντας τον απότερο στόχο της συμπύκνωσης ενός ανύπαρκτου νοήματος στη φευγαλέα εικόνα, ο πρωταγωνιστής ενός καθόλα στημένου σκηνικού μας απευθύνει πλέον τα πλαστά διλλήματα από αναπόφευκτους εώς και μοιραίους μονόδρομους.
Το γραφικό φόντο του Καστελόριζου του μνημονίου, η διακαναλική συνέντευξη με την ξιπασμένη λεπτομέρεια του πανάκριβου i-mac εξ’ αριστερών του συνεντευξιαζόμενου, ο αθλητής με την μάυρη ισοθερμική και τα κατάλληλα παπούτσια δρομέα για μια ανάλαφρη πορτοκαλί πινελιά, όλα πλέον σπάνε τον καθρέφτη της απεικόνισης των μέχρι τώρα δεδομένων στερεοτύπων…
Πίστεψε όμως στην εικόνα! Αυτή είναι η εντολή. Η εικόνα καταγράφει τη δυναμική του ανδρός. Άλλωστε δεν ανεχόμαστε πλέον τους μέχρι τώρα πολιτικούς με το ύφος της δημοσιοϋπαλληλικής ραστώνης, ή της δυσκοίλιας συντηρητικής έκφρασης, ή του διαχειρηστή πολυκατοικίας, ή έστω του γραφικού ή ακόμα και πληθωρικού δείγματος – ανθρώπου της διπλανής πόρτας, του λαϊκού τύπου που τα βάζει με τους νταβατζήδες τρώγοντας σουβλάκι στον Μπαϊρακτάρη…
Η εικόνα πρεσβέβει νέα ήθη αλλά κυρίως στοχεύει στη διαμόρφωση και εμπέδωση ενός παράλληλου σύμπαντος. Αυτού που ο “σκληρά αγωνιζόμενος” πρώτος τη τάξη της κυβέρνησης τα βάζει ευθαρσώς ως έταιρος superhero  με τα μεγαθήρια της ΕΕ και των αγορών, βγαίνοντας επιπλέον ατσαλάκωτος από τη μάχη. Κι όλο αυτό το καταφέρνει ντυμένος με κοστούμι Zegna , ταυτόχρονα μεταφέροντας επεξεργασμένη την παράδοση και σοφία των προγόνων του στο σήμερα, με λόγο ξεκάθαρο και πάντα ακραία διλληματικό, επιτρέποντας την ψευδαίσθηση της επιλογής και πασπαλίζοντας τη συγκροτημένη εικόνα του με λίγο απαραίητηο fitness, ένα i-pod και πολλά χαμόγελα που όμως δεν υπερκαλύπτουν τη σοβαρότητα και συγκαλυμένη μελαγχολία του βλέμματος. Αυτός είναι ο στόχος των image makers του πρωθυπουργού της χώρας… και στοχέυουν στο να συνεπάρουν τα μάτια, τα αυτιά και τις ψυχές αυτών που ονειρεύονται ένα πραγματικά συγκροτημένο, εκσυγχρονισμένο, ευρωπαϊκό, πολιτισμένο κράτος… και μαζί, έστω και για λίγο, και τις περιβόητες αγορές.
Όμως πέρα από την τραγική αυτοαναφορικότητα που κάνει το επικοινωνιακό εγχείρημα να φλερτάρει επικίνδυνα με το γελοίο, τρέφοντας παράλληλα το αδηφάγο τέρας της λαϊκιστικής προσέγγισης που στρέφεται σωρηδόν ενάντια στην πολιτική, ωθώντας τους προσβεβλημένους “πολίτες” να ταυτίζουν στη συμμετοχή στα κοινά και το ουσιαστικό πρόταγμα αυτοοργάνωσης της δημοκρατίας  με τους ανάλγητους ψηφισθέντες εκπροσώπους της res publica , απορρίπτοντας κάθε έννοια συλλογικότητας, το ευαίσθητο εικονικό αρχιτεκτόνημα του παράλληλου σύμπαντος μπορεί να καταρρεύσει με απρόβλεπτη ευκολία…
Γιατί την εκριβώς επόμενη στιγμή η πραγματικότητα του καπιταλισμού επιστρέφει βάρβαρη όσο ποτέ, ταυτίζοντας χωρίς αιδώ τη μοίρα των ανθρώπων με αυτή των σκουπιδιών. Πως αλλιώς μπορεί να προσεγγίσει κάποιος την συγκλονιστική είδηση του τραγικού θανάτου του αστέγου που διαμελίστηκε από το απορριματοφόρο γιατί είχε βρεί προσωρινό καταφύγιο σε κάδο σκουπιδιών προκειμένου να προφυλαχθεί από το κρύο… αν όχι σαν τις μόνες δύο (την εξής μία) όψεις του ίδιου νομίσματος; Είναι άραγε το μέλλον των ανθρώπινων κοινοτήτων ταυτισμένο με τη χωματερή;
Μην αυταπατάστε, δεν υπάρχει σήμερα άλλη όψη… Αν αφαιρέσεις τα ψιμύθια καλοπισμού της εικόνας του πρωθυπουργού – δρομέα που κάνει stretching το κάδρο κυριεύεται από τη βαρβαρότητα. Ο επιχειρούμενος χειρισμός της σημειολογίας των αθλητικών γυαλιών ηλίου έχει ήδη υποστεί ήττα κατά κράτος από τον άστεγο… και τον θάνατο. Και τα ερωτήματα για την ανοχή και αντοχή μας απέναντι σε αυτή τη δυστοπική πραγματικότητα παραμένουν πάντα ενοχλητικά και προκλητικά αναπάντητα…
από τους "Σχολιαστές χωρίς σύνορα"

Η ενοχή που συμπεριλαμβάνει τον θεατή στην παγίδα του θεάματος δεν είναι παρά το γεγονός πως απλώς κοιτάζει εικόνες. Αν δεν κοίταζε δεν θα ήταν ένοχος....
Ηλίας Μαρμαράς
Κοντέινερ τχ 11 
 
(*) Αυτός που βλέπει δεν ξέρει να βλέπει, Jacques Rancier

Τρίτη 2 Νοεμβρίου 2010

Μπουτάρης vs. Γκιουλέκα, από το protagon

http://www.ert.gr/aerialphoto/photos/big_new/thessaloniki/thessaloniki_8.jpg
Γιάνης Βαρουφάκης: Νομίζετε ότι η Θεσσαλονίκη μπορεί να ξεφύγει από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό με τον εθνικισμό και την ξενοφοβία; Να ξαναγίνει κοσμοπολίτισσα; Να νιώσει νοσταλγία για την πολυ-πολιτισμικότητα του παρελθόντος της; Εσείς τι μπορείτε να κάνετε για αυτό;
Πιστεύω ότι η πολυπολιτισμικότητα θα εκδηλωθεί στην κοινωνική μας ζωή μόλις η πόλη αρχίσει να αναπνέει σε ένα κλίμα ελεύθερης ανταλλαγής απόψεων και ιδεών. Δεν έχω καμιά αμφιβολία για το ότι η πόλη θα αρχίσει να ξαναβρίσκει τον εαυτό της με το που οι Θεσσαλονικείς θα νοιώσουν τις πρώτες ζωογόνες ανάσες της αλλαγής.

Xρήστος Xωμενίδης: Ποια είναι η μεγαλύτερη δημοσιογραφική σας επιτυχία; Μεγαλύτερη επιτυχία στη δημοσιογραφική μου πορεία θεωρώ τη σχέση εμπιστοσύνης που ανέπτυξα με τους συμπολίτες μου, και ήταν αποτέλεσμα της συνέπειας και της σκληρής καθημερινής δουλειάς επί πολλά χρόνια. Μια σχέση που εξελίχθηκε σε άρρηκτο δεσμό με τους Θεσσαλονικείς οι οποίοι με τίμησαν τέσσερις φορές με την εμπιστοσύνη τους και με εξέλεξαν στην Βουλή.
Κώστας Γκιουλέκας: "Δεν έχω παρελθόν στον Δήμο. Δεν είμαι συνέχεια κανενός."
http://filologos10.files.wordpress.com/2010/09/thessaloniki500px.jpg?w=500&h=130

"Ημερήσια χορήγησις ενός λουκουμίου" - Γ.Κοκκινάκου

Δευτέρα 1 Νοεμβρίου 2010

Ένας αφιλόξενος διαμετακομιστικός σταθμός

https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiYPBj1eYNLi90yHHEl8h_efGfjA64XZgNjB97mZC2ACBcYcrG_Lyb6JYLng1MJCyChiiE_BcSYIWw1jq8wn1TfPZPf-y9oVu38T-Mpyk330swbTiggoObeubex1TBuGNIXSUn3EsrkmLU/s400/panepistimio_peiraia.jpg

Ποια είναι η σημερινή εικόνα των Πανεπιστημίων; Πρώτα απ’ όλα εξωτερικά: συνήθως απρόσωπα, ψυχρά κτήρια από μπετόν (σαν μεγάλοι σταθμοί λεωφορείων), με τοίχους σκεπασμένους από αφίσες και συνθήματα που δεν αφήνουν ελεύθερη ούτε σπιθαμή. Βρώμικες τουαλέτες, χαλασμένα ασανσέρ, σπασμένα καθίσματα, φτηνά κυλικεία, σε ορισμένες δε περιπτώσεις βαριές αλυσίδες που κρατούν στη θέση τους τραπέζια και καρέκλες για να μην κλαπούν. Οι βιβλιοθήκες αναιμικές, με λίγους αναγνώστες στα σπουδαστήρια. Οι φοιτητές εμφανίζονται στα (υποχρεωτικά) εργαστήρια, και ορισμένοι από αυτούς στα μαθήματα - μετά φεύγουν αμέσως.
 Η εξωτερική εικόνα αντανακλά, σε ένα βαθμό τουλάχιστον, όσα συμβαίνουν και ακαδημαϊκά. Οι φοιτητές βρίσκονται σε σχολές που, με ελάχιστες εξαιρέσεις (ιατρική, νομική, ορισμένες σχολές των Πολυτεχνείων και ίσως παιδαγωγικά), δεν είχαν επιλέξει. Δεν γνωρίζουν και δεν ενδιαφέρονται για το αντικείμενο. Ενδιαφέρονται να πάρουν το πτυχίο για να μπορέσουν, ίσως, να βρουν δουλειά, κυρίως, στο δημόσιο. Εν τω μεταξύ, όσοι μπορούν, εργάζονται κανονικά και βέβαια απουσιάζουν από τα ιδρύματα. χώρος των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων: ένας αφιλόξενος  διαμετακομιστικός σταθμός (...)
http://static.dezeen.com/uploads/2007/10/2007913nyu_-0047.jpg
(...) Γιατί διαπρέπουν οι έλληνες φοιτητές και ακαδημαϊκοί όταν βρίσκονται στο εξωτερικό; Επειδή το περιβάλλον και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα σε ωθεί να μελετάς, να εργάζεσαι, να παράγεις. Πολλοί στηρίζονται σε σένα, αναμένουν από σένα να αποδώσεις στον τομέα που σου έχει ανατεθεί. Αν είσαι φοιτητής, να ανταποκριθείς στις υποχρεώσεις σου για να μπορείς να βρεις δουλειά και να γίνεις πολίτης μιας σύγχρονης δημοκρατίας. Αν είσαι μεταπτυχιακός, να γίνεις καλός ερευνητής, να προσφέρεις νέες ιδέες. Αν είσαι ακαδημαϊκός, να μεταδώσεις τις γνώσεις σου, να χαράξεις νέους δρόμους με το έργο σου, να προσελκύσεις τους πιο ικανούς από τους φοιτητές, να συμβάλεις στην πρόοδο της κοινωνίας. Γι’ αυτό, κυβερνήσεις και Πανεπιστήμια προσφέρουν στο ανθρώπινο δυναμικό τους κάθε δυνατή βοήθεια (εργαστήρια, βιβλιοθήκες, υπολογιστές, ίντερνετ, τεχνικό, γραμματειακό, νομικό προσωπικό, υποτροφίες, βραβεία, ερευνητικά προγράμματα), ώστε απερίσπαστοι, διδάσκοντες και φοιτητές, να αφοσιωθούν στο έργο τους. Εμείς εδώ, προσομοιώνουμε μια τέτοια λειτουργία. Ακόμη και τα χρήματα που επενδύονται, δεν επενδύονται για να επιτευχθούν συγκεκριμένοι ακαδημαϊκοί και κοινωνικοί στόχοι, αλλά συχνά, απλώς για να ξοδευτούν, για να υπάρξει απορρόφηση κονδυλίων, για να ικανοποιηθούν τοπικοί παράγοντες, για να εξυπηρετηθούν συγκεκριμένα κέντρα ισχύος.(...)
Βάσω Κιντή
ΠANEΠΙΣΤΗΜΙΟ:Επένδυση ζωής - όχι προσομοίωση λειτουργίας

Άνθιμος ο Αναιδής!

http://www.topontiki.gr/img/imagecache/300x198_128832354789.jpg
«Όσο ζω εγώ, η Εκκλησία δεν θα σου επιτρέψει να δεις δημαρχία». Αυθεντικός χριστιανικός λόγος, απαλλαγμένος από εμπάθεια, μίσος και εκδικητικότητα – ό,τι δηλαδή διδάσκει ο λόγος της Εκκλησίας. Αυτήν την ξεκάθαρη απειλή απηύθυνε ο μητροπολίτης Άνθιμος στον συμπολίτη του υποψήφιο δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη. Ως γνωστόν, δεν είναι η πρώτη φορά που ο εν λόγω μητροπολίτης γίνεται «πρωταγωνιστής» της πολιτικής ζωής της χώρας μας. Εδώ, για να είμαστε δίκαιοι, πρέπει να τονίσουμε ότι η Αρχιεπισκοπή δεν συμμερίζεται καμιά εμπλοκή ρασοφόρου στην πολιτική. Ο Άνθιμος, ωστόσο, φαίνεται να διαθέτει πολλά παλαιά υποδήματα, στα οποία γράφει αόκνως και τις προσταγές της ηγεσίας της Εκκλησίας και το πολιτικό σύστημα, και κατ’ επέκτασην τη Δημοκρατία και τους πολίτες. Για πολλοστή φορά παραβιάζει κατάφορα και με αναιδή προκλητικότητα τα διακριτά με σαφήνεια όρια πολιτείας - Εκκλησίας. Ταυτίζοντας την Εκκλησία με τον αηθέστερο και πλέον βάρβαρο τρόπο με το πρόσωπό του, ο Ασεβής κατά της Εκκλησίας, αλλά και κατά της πολιτείας, μητροπολίτης, με τρόπο πρωτοφανή για τις ευαισθησίες μιας δημοκρατικής χώρας, προωθεί την ιδέα ενός καθεστώτος στο οποίο θα ασκεί θρησκευτικο-πολιτική εξουσία. Πέραν του αυτονόητου του πράγματος, ότι δηλαδή ένας θρησκευτικός ηγέτης δεν έχει το δικαίωμα να εκστομίζει απειλές εναντίον κανενός θνητού πλάσματος, ο Άνθιμος ασκεί επικίνδυνη προσωπική εσωτερική και εξωτερική πολιτική προσφέροντας στη χώρα τις χείριστες υπηρεσίες. Αυτήν τη στιγμή, η χώρα, της οποίας οι πολίτες και το πολιτικό σύστημα βρίσκονται στην πιο σκληρή δοκιμασία, το μόνο που δεν χρειάζεται είναι οι υπηρεσίες ενός Άνθιμου - Χομεϊνί!
Ξενοφών Α. Μπρουντζάκης

Άνθιμος ο Αναιδής!